Rękojmia przy działalności nierejestrowanej – czy trzeba ją zapewnić?

Działalność nierejestrowana to popularna forma zarobkowania, szczególnie wśród osób rozpoczynających własny biznes na małą skalę. Jednak czy w takim przypadku sprzedawca musi zapewnić rękojmię za sprzedawane produkty lub usługi? W tym artykule wyjaśniamy, jakie obowiązki dotyczą osób prowadzących działalność nierejestrowaną i czy mają one takie same zobowiązania jak przedsiębiorcy wpisani do CEIDG.

Działalność nierejestrowana

Zgodnie z art. 5 ust. 1 ustawy Prawo przedsiębiorców (u.p.p.) nie stanowi działalności gospodarczej działalność wykonywana przez osobę fizyczną, której przychód należny z tej działalności nie przekracza w żadnym miesiącu 75% kwoty minimalnego wynagrodzenia, o którym mowa w ustawie z dnia 10 października 2002 r. o minimalnym wynagrodzeniu za pracę i która w okresie ostatnich 60 miesięcy nie wykonywała działalności gospodarczej (czyli tzw. działalność nierejestrowana).

Jak wskazuje w komentarzu do ustawy E. Komierzyńska-Orlińska: ,,Konsekwencją przyjęcia przez ustawodawcę, że działalność nieewidencjonowana nie stanowi działalności gospodarczej jest uznanie, że osoba fizyczna wykonująca działalność nieewidencjonowaną nie jest przedsiębiorcą, o którym mowa w art. 4 ust. 1 (przedsiębiorcą jest osoba fizyczna wykonująca działalność gospodarczą). Nie jest zatem przedsiębiorcą na płaszczyźnie publicznoprawnej. Konsekwencją tego jest z kolei brak obowiązku złożenia wniosku o wpis do CEIDG”.

Według zaś A. K. Kruszewskiego: ,,Na marginesie należy natomiast odnotować, że w art. 43¹ k.c. zawarto definicję, zgodnie z którą przedsiębiorcą jest osoba fizyczna prowadząca we własnym imieniu działalność gospodarczą lub zawodową. Osoba fizyczna wykonująca działalność nieewidencjonowaną może być tym samym uznana za przedsiębiorcę w rozumieniu przepisów Kodeksu cywilnego (o ile spełnia stosowne przesłanki wynikające z Kodeksu cywilnego), zobowiązanym do przestrzegania przepisów Kodeksu cywilnego adresowanych do przedsiębiorców, w tym przepisów wiążących przedsiębiorców w relacjach z konsumentami . Wynika to z faktu, iż nie można w prosty sposób zastosować publicznoprawnej definicji działalności gospodarczej z art. 3 p.p. do prywatnoprawnej definicji przedsiębiorcy zawartej w Kodeksie cywilnym”.

Wobec tego, osoba prowadząca działalność nierejestrowaną nie jest przedsiębiorcą na gruncie publicznoprawnym, natomiast jest przedsiębiorcą w świetle prawa cywilnego. Oznacza to, że w relacjach z konsumentami jest traktowana jako przedsiębiorca i ma z tego tytułu obowiązki związane z reklamacją, zwrotem czy też naprawą. Dotyczy to również prawa konsumenta do odstąpienia w terminie 14 dni od umowy zawartej na odległość.

Reklamacja i rękojmia przy działalności nierejestrowanej

Jak wskazuje natomiast art. 7a ust. 1 i 2 u.p.k. jeżeli przepisy odrębne nie stanowią inaczej, przedsiębiorca jest obowiązany udzielić odpowiedzi na reklamację konsumenta w terminie 14 dni od dnia jej otrzymania. Jeżeli przedsiębiorca nie udzielił odpowiedzi na reklamację w terminie, o którym mowa w ust. 1, uważa się, że uznał reklamację. Odpowiedź na reklamację przedsiębiorca przekazuje konsumentowi na papierze lub innym trwałym nośniku (art. 7a ust. 3 u.p.k.).

Reklamacja stanowi zatem zgłoszenie przez kupującego problemu z zakupionym produktem, które może wynikać z wady fizycznej lub prawnej rzeczy. Osoba prowadząca taką działalność może przy tym ustalić procedurę reklamacyjną, w której określi np. jak zgłaszać reklamację (np. e-mail), jakie informacje powinny znaleźć się w zgłoszeniu (opis wady, dowód zakupu) czy też w jakim czasie rozpatruje reklamację (maksymalnie 14 dni w przypadku konsumenta).

W kontekście rękojmi należy natomiast wskazać na art. 556 i 556¹ § 1 ustawy Kodeks cywilny (k.c.), według których sprzedawca jest odpowiedzialny względem kupującego, jeżeli rzecz sprzedana ma wadę (rękojmia). Wada polega na niezgodności rzeczy sprzedanej z umową. W szczególności rzecz sprzedana jest niezgodna z umową, jeżeli:

1) nie ma właściwości, które rzecz tego rodzaju powinna mieć ze względu na cel w umowie oznaczony albo wynikający z okoliczności lub przeznaczenia;

2) nie ma właściwości, o których istnieniu sprzedawca zapewnił kupującego, w tym przedstawiając próbkę lub wzór;

3) nie nadaje się do celu, o którym kupujący poinformował sprzedawcę przy zawarciu umowy, a sprzedawca nie zgłosił zastrzeżenia co do takiego jej przeznaczenia;

4) została kupującemu wydana w stanie niezupełnym.

Jak wskazuje art. 560 § 1 k.c. jeżeli rzecz sprzedana ma wadę, kupujący może złożyć oświadczenie o obniżeniu ceny albo odstąpieniu od umowy, chyba że sprzedawca niezwłocznie i bez nadmiernych niedogodności dla kupującego wymieni rzecz wadliwą na wolną od wad albo wadę usunie. Ograniczenie to nie ma zastosowania, jeżeli rzecz była już wymieniona lub naprawiana przez sprzedawcę albo sprzedawca nie uczynił zadość obowiązkowi wymiany rzeczy na wolną od wad lub usunięcia wady.

Nadto, jeżeli rzecz sprzedana ma wadę, kupujący może żądać wymiany rzeczy na wolną od wad albo usunięcia wady. Sprzedawca jest obowiązany wymienić rzecz wadliwą na wolną od wad lub usunąć wadę w rozsądnym czasie bez nadmiernych niedogodności dla kupującego (art. 561 § 1 i 2 k.c.).

Wskazania wymaga także, że ustawa o prawach konsumenta po nowelizacji nie posługuje się terminem „rękojmia”. Obecna rękojmia pozostaje w Kodeksie cywilnym, ale dotyczy sprzedaży niewykonywanej na rzecz konsumenta. W praktyce będzie więc regulować tylko uprawnienia przysługujące kupującemu będącemu przedsiębiorcą.

Niezgodność towaru z umową

W kontekście sprzedaży na rzecz konsumentów ustawa posługuje się natomiast pojęciem ,,braku zgodności z umową”. I tak, według art. 43d ust. 1 i 2 ustawy prawach konsumenta (u.p.k.) jeżeli towar jest niezgodny z umową, konsument może żądać jego naprawy lub wymiany. Przedsiębiorca może dokonać wymiany, gdy konsument żąda naprawy, lub przedsiębiorca może dokonać naprawy, gdy konsument żąda wymiany, jeżeli doprowadzenie do zgodności towaru z umową w sposób wybrany przez konsumenta jest niemożliwe albo wymagałoby nadmiernych kosztów dla przedsiębiorcy. Jeżeli naprawa i wymiana są niemożliwe lub wymagałyby nadmiernych kosztów dla przedsiębiorcy, może on odmówić doprowadzenia towaru do zgodności z umową.

Zgodnie natomiast z art. 43e ust. 1 u.p.k. jeżeli towar jest niezgodny z umową, konsument może złożyć oświadczenie o obniżeniu ceny albo odstąpieniu od umowy, gdy:

1) przedsiębiorca odmówił doprowadzenia towaru do zgodności z umową zgodnie z art. 43d ust. 2;

2) przedsiębiorca nie doprowadził towaru do zgodności z umową zgodnie z art. 43d ust. 4-6;

3) brak zgodności towaru z umową występuje nadal, mimo że przedsiębiorca próbował doprowadzić towar do zgodności z umową;

4) brak zgodności towaru z umową jest na tyle istotny, że uzasadnia obniżenie ceny albo odstąpienie od umowy bez uprzedniego skorzystania ze środków ochrony określonych w art. 43d;

5) z oświadczenia przedsiębiorcy lub okoliczności wyraźnie wynika, że nie doprowadzi on towaru do zgodności z umową w rozsądnym czasie lub bez nadmiernych niedogodności dla konsumenta.

Regulacje te odnoszą się zatem do odpowiedzialności sprzedawcy za niezgodność towaru z umową w przypadku sprzedaży na rzecz konsumentów.

Pomoc prawna działalność nierejestrowana

Potrzebujesz pomocy prawnej z zakresu działalności nierejestrowanej? Skontaktuj się z naszą Kancelarią!